AB Ormansızlaşma Tüzüğü (EUDR) · konum verisi

EUDR GeoJSON dosyası, özen yükümlülüğü beyanının (due diligence statement, DDS) konum kısmıdır: odunun, kahvenin, kakaonun, kauçuğun, soyanın, palm yağının ya da sığırın geldiği arazi parsellerini AB Bilgi Sistemi’nin (TRACES) okuyabildiği noktalar ve poligonlar halinde verir. Tedarikçiden bu dosya pek gelmez. Gelen şudur: sütunları karışmış Excel tabloları, derece-dakika-saniye yazılmış GPS okumaları, harita mühendisinden UTM koordinatları, kapanmamış poligonlar. Ben bu listeleri temiz bir EUDR GeoJSON dosyasına dönüştürüyor, AB’nin yayımladığı dosya kurallarına ve Tüzük’teki konum tanımına göre denetliyor, neyi değiştirdiğimi ve neyi doğrulayamadığımı yazılı olarak veriyorum.

Aşağıdakilerden biri sizin durumunuzsa, bu sayfa size göre:

• AB’ye kereste, mobilya, kâğıt, ambalaj, kauçuk, kahve, kakao, soya, palm yağı ürünleri ya da sığır ürünleri ihraç ediyorsunuz ve AB’deki müşteriniz “parsellerin konumunu” ya da “EUDR GeoJSON dosyasını” istiyor.
• AB’deki bir ithalatçı olarak Türkiye’den alım yapıyorsunuz; gelen koordinat listeleri TRACES’e yüklenmiyor ya da yükleniyor ama parseller denizin ortasında çıkıyor.
• Elinizde orman işletme şefliğinden, kooperatiften ya da harita mühendisinden gelmiş bir tablo var ve doğru koordinat sisteminde olup olmadığını bilmiyorsunuz.
• TRACES yüklemenizi bir geometri hatasıyla reddetti ve hangi parselin sorunlu olduğunu kimse söyleyemiyor.

GeoJSON dosyanızı Not Defteri gibi düz bir metin düzenleyicide açın ve ilk koordinat çiftine bakın.

• İlk sayı boylam, ikincisi enlem olmalı. Türkiye’deki bir parsel için ilk sayı kabaca 26 ile 45, ikincisi 36 ile 42 arasındadır. Tersiyse parsel başka bir ülkede görünür.
• 641073.0, 4383673.6 gibi sayılar derece değil, projeksiyonlu bir sistemde (UTM) metredir. Dosyanın dönüştürülmesi gerekir.
• Noktadan sonraki haneleri sayın: Tüzük en az altı hane istiyor.
• Her poligonda son koordinat çifti ilkinin aynısı olmalı.
• "Area" kelimesini aratın: değer tırnaksız ve ondalık noktalı bir sayı olmalı; "Area": 2.5 doğru, "Area": "2,5" yanlış.

Bu beş kontrolü geçmek dosyayı geçerli yapmaz. Kesişen kenarlar, mükerrer parseller ve ilk ölçümün datumu bu yolla görünmez.

Teknik ayrıntı için okumaya devam edin. Aşağıda: AB dosya kurallarının ne istediği, bilerek dağınık hazırlanmış bir tedarikçi listesiyle ölçülmüş bir çalışma örneği, indirilebilir dosyalar ve raporlar, güncel yürürlük tarihleri. Doğrudan başlamak isterseniz bir tedarikçi listesi gönderin, neyin yanlış olduğunu söyleyeyim.

EUDR konum dosyası, WGS 84’te, her arazi parseli için bir nokta ya da poligon içeren, en az altı ondalık haneli bir GeoJSON FeatureCollection’dır. Dört hektardan büyük parseller (sığır dışındaki emtialarda) poligon olmak zorundadır. Gerisi, AB sisteminin sıkı biçimde denetlediği dosya düzenidir.

2023/1115 sayılı Tüzük konumu (geolocation), bir parselin “en az bir enlem ve bir boylam noktasına karşılık gelen ve en az altı ondalık hane kullanan enlem ve boylam koordinatlarıyla” tanımlanması olarak açıklar; sığır dışındaki emtiaların üretildiği dört hektardan büyük parsellerde bu, “her parselin çevresini tarif etmeye yetecek enlem ve boylam noktalarından oluşan poligonlarla” verilmelidir (konsolide metin, EUR-Lex; çeviri bana ait).

Komisyon teknik kuralları EUDR GeoJSON File Description belgesinde yayımlıyor (kullandığım sayfada “Updated 17 August 2026” yazıyor). Uygulamada önemli olanlar:

• Koordinatlar WGS 84’te (EPSG:4326), ondalık derece olarak ve boylam, enlem sırasıyla yazılır. Başka sistemlerdeki koordinatlar önce dönüştürülmelidir.
• Kabul edilen geometriler: Point, MultiPoint, Polygon, MultiPolygon. LineString reddedilir.
• Poligon en az dört koordinat çiftinden oluşur ve kapalıdır. Delikli poligonlar ve kenarları kesişen şekiller işlenmez.
• Sistem koordinatları altı ondalığa keser. Fazlasını göndermek işe yaramaz; iki köşe aynı noktaya düşerse geometri geçersiz hale bile gelebilir.
• Yazımı birebir tutması gereken isteğe bağlı özellikler: ProducerName, ProducerCountry (iki harfli ISO kodu, ör. TR), ProductionPlace (önerilir), Area (hektar, sayı olarak). Area verilmemiş bir nokta 4 hektar sayılır.
• Dosya boyutu sınırı: bir beyan için tüm GeoJSON dosyaları birlikte 25 MB.

Neredeyse hiçbir zaman parselin şeklinde değil, devir teslimde. “Enlem” başlıklı sütunda boylamlar, derece-dakika-saniyeye ayarlı bir GPS cihazı, UTM 35. ya da 36. dilimde bir ölçüm dosyası, 39,580430 diye ondalık virgülle kaydeden bir Excel, iki köşesi ters sırayla girilmiş bir sınır. Bunların her biri Excel’de düzgün görünen ama yüklemede hata veren — ya da daha kötüsü, hatasız geçip yanlış yeri gösteren — bir dosya üretir.

Türkiye’deki eski ölçüm verilerinin önemli bir kısmı WGS 84 değil ED50 datumundadır. Sayılar benzer görünür, konum aynı değildir. Hiçbir dosya doğrulayıcısı ölçümü yapanın hangi datumu kullandığını göremez. Aşağıdaki çalışma örneği, bir parsel için bu farkın ne kadar olduğunu ölçüyor.

Aşağıda kurgusal veriyle ölçülmüş bir çalışma örneği var; bir müşteri işi değil. Dokuz kereste parseli için, gerçek listelerde beklediğim hataları içeren bir tedarikçi listesi hazırladım, alışılmış hızlı yolla dönüştürdüm, denetledim, düzelttim ve yeniden denetledim.

Tedarikçi “Örnek Orman Ürünleri A.Ş.”, parsel numaraları ve tüm koordinatlar uydurmadır. Bu örnek için bir betikle üretildiler ve gerçek bir ormancılık bölgesi olan Dursunbey (Balıkesir) civarına yerleştirildiler; gerçek parseller değiller. Her dosyada “FICTIONAL EXAMPLE” (kurgusal örnek) yazıyor. Kurallar AB’nin GeoJSON File Description belgesinden (17 Ağustos 2026 güncellemesi) ve Tüzük’ün 2(28). maddesinden alındı. Doğrulayıcı ve düzeltme betiği kendi Python kodum (shapely 2.1.2, pyproj 3.7.2 / PROJ 9.5.1); indirme paketinde var.

Tedarikçi listesi: 9 parsel için 47 koordinat satırı, noktalı virgülle ayrılmış, ondalık virgüllü. İçine konan sorunlar: P01’de enlem ve boylam yer değiştirmiş, P02 derece-dakika-saniye, P03 UTM metre, P04 kapanmamış, P05 “papyon” şeklinde (iki köşe yer değiştirmiş), P06 9 hektarlık parsel tek nokta olarak verilmiş, P07 tek ondalıklı nokta, P04’ün bir kopyası ve altı haneye kesilince iki köşesi birleşen, on ondalıklı P09.

Hızlı dönüştürme, 9 öğeli, 2.844 baytlık bir GeoJSON üretti. Doğrulayıcımın kararı: BAŞARISIZ — 45 hata, 14 uyarı, 2 not.

Enlemi ve boylamı yer değiştirmiş P01 geçerli bir poligon ama yanlış yerde: 28,6° enleminde 11,5666 hektar hesaplanıyor; olması gereken yerde 10,1771 hektar. Ondalık hatalarının bir kısmı hızlı dönüştürmenin kendisinden geliyor: sondaki sıfırlar düşüyor (39.580430, 39.58043 oluyor).

Düzeltme betiği değişiklik kaydına 21 satır yazdı. Özetle: P01’deki yer değiştirme tespit edilip düzeltildi; P02 DMS’den çevrildi; P03 UTM 35N’den (EPSG:32635) WGS 84’e dönüştürüldü; tüm halkalar kapatıldı ve saat yönünün tersine çevrildi; P05’in köşeleri yeniden sıralandı; kopya silindi; P09’daki birleşen köşe çıkarıldı; P06 ve P07, tedarikçinin gönderdiği (yine kurgusal) yeniden ölçümle değiştirildi; her koordinat tam altı ondalıkla yazıldı; özellik adları düzeltildi, alanlar sayı oldu. Yedi satır “tedarikçi onaylamalı” olarak işaretli: UTM datumu, P05’in köşe sırası ve ölçülen sınırdan %10’dan fazla sapan beyan alanları (P02, P04 ve kopyası, P05, P09).

Düzeltilmiş dosyada 8 öğe var (7 poligon, 1 nokta), boyutu 3.105 bayt. Karar: GEÇTİ — 0 hata, 0 uyarı. GeoJSON kütüphanesinin kendi denetimi ve shapely geometri denetimi de 8 geometrinin hepsini geçerli buluyor.

Alanlar her parselin merkezine oturtulmuş Lambert eşit alanlı azimutal projeksiyonda hesaplandı ve WGS 84 elipsoidi üzerindeki jeodezik alanla karşılaştırıldı; ikisi dört ondalığa kadar aynı. IoU (kesişim/birleşim), her düzeltilmiş poligonu uydurulan “gerçek” şekille karşılaştırır; 1 birebir aynı demektir. En düşük değer P02’de, çünkü tedarikçinin GPS’i saniyeyi tek ondalıkla vermiş. Bilerek bozulmuş dosyalarla yaptığım kural öz testinde (poligon yerine çizgi, delik, saat yönünde halka, düz çizgi, üç noktalı halka) beklenen kural 5 durumun 5’inde tetiklendi.

Temiz bir rapor, dosyanın yayımlanmış kurallara uyduğunu söyler. Koordinatların doğru araziyi gösterip göstermediği hakkında bir şey söylemez.

ZIP paketinde kurgusal tedarikçi listesi ve yeniden ölçüm, hızlı ve düzeltilmiş GeoJSON dosyaları, doğrulayıcı, dönüştürme ve düzeltme betikleri, değişiklik kaydı, iki doğrulayıcı raporu (metin ve JSON) ve ölçülen tüm sayıların makine okunur özeti var.

İki GeoJSON dosyasını herhangi bir CBS programında (örneğin QGIS) ya da metin düzenleyicide açabilirsiniz. Doğrulayıcıyı kendiniz çalıştırmak için: python3 eudr-geojson-validator.py dosyaniz.geojson.

AB’nin yayımladığı dosya kurallarından geçen bir GeoJSON dosyası, bunu gösteren rapor ve hâlâ tedarikçinize kalan işlerin açık bir listesi.

• Tercihinize göre beyan başına ya da tedarikçi başına, ProductionPlace, ProducerName, ProducerCountry ve sayısal Area içeren EUDR’ye hazır GeoJSON FeatureCollection.
• Her dosya için öncesi ve sonrası doğrulayıcı raporu.
• Parsel bazında değişiklik kaydı: neyin dönüştürüldüğü, düzeltildiği, silindiği ya da değiştirildiği.
• Ölçülen alanlar ve köşe sayıları tablosu; beyan edilen alanla ölçülen alanın ayrıştığı parseller işaretli.
• Tedarikçiye sorulacaklar listesi (datum, sınır, 4 hektar üstü noktaların yeniden ölçümü), olduğu gibi iletebileceğiniz şekilde yazılmış.
• İsterseniz, yüklemeden önce kendi kontrolünüz için tüm parsellerin haritası.

Önce gerçek bir tedarikçi listesi gönderiyorsunuz; fiyat, iş başlamadan sabitleniyor.

1. Bir tedarikçi listesi gönderin. Tablo, KML ya da GeoJSON — size nasıl geldiyse — ve emtia türü. Neyin yanlış olduğunu ve neyi yalnızca tedarikçinin cevaplayabileceğini söylüyorum.
2. Kapsamı ve sabit fiyatı alıyorsunuz, listelerin tamamı için, iş başlamadan önce.
3. İşi yapıyorum. Taslak olarak işaretli önizleme dosyalarını doğrulayıcı raporu ve değişiklik kaydıyla birlikte alıyorsunuz; kontrol edebilir ya da TRACES’in test (acceptance) ortamında deneyebilirsiniz.
4. Onayınızla nihai dosyalar, raporlar ve tedarikçilerinize gidecek soru listesi teslim edilir.

Her işi malzemeyi gördükten sonra fiyatlandırıyorum. Tek bir kooperatiften gelen yirmi temiz GPS noktası ile üç ayrı koordinat sisteminde, tedarikçiler arası mükerrerleri olan dört yüz poligon aynı iş değil. İş başlamadan tüm set için sabit bir fiyat alırsınız — saat tutmuyorum.

EUDR büyük ve orta ölçekli işletmeciler için 30 Aralık 2026’dan, mikro ve küçük işletmecilerin çoğu için 30 Haziran 2027’den itibaren uygulanıyor. Her özen yükümlülüğü beyanında konum bilgisi zorunlu. Kuralların şirketinize nasıl uygulanacağı hukuk danışmanınızın konusu; bu sayfa dosyayı anlatıyor.

• Uygulama tarihleri. Avrupa Komisyonu’nun verdiği tarihler: büyük ve orta ölçekli işletmeciler 30 Aralık 2026; mikro ve küçük işletmeciler 30 Haziran 2027; AB Kereste Tüzüğü (EUTR) kapsamında zaten bulunan mikro ve küçük işletmeciler 30 Aralık 2026. Tarihler değiştirici (AB) 2025/2650 sayılı Tüzük ile belirlendi. 28 Eylül 2026’da kontrol ettim; tarihler daha önce iki kez ertelendi, güvenmeden önce yeniden bakın.
• Ürün kapsamı 2026’da değişti. Komisyon’un 13 Temmuz 2026 tarihli duyurusuna göre ürün kapsamına ilişkin yetki devredilmiş tasarruf; diğerlerinin yanında sığır derisi, post ve deriyi, vulkanize kauçuk eşyaları ve kaplanmış lastikleri kapsamdan çıkarıyor; çözünebilir kahve, bazı palm yağı türevleri ve dondurulmuş sığır dilini ekliyor. Yeni eklenen ürünler 30 Aralık 2027’den itibaren kapsamda. GTİP’inizin kapsamda olup olmadığını gümrük müşavirinize teyit ettirin.
• Bilgi Sistemi açık. Komisyon, sistemin Haziran 2026 sonunda mikro ve küçük birincil işletmeciler için basitleştirilmiş beyanlarla yeniden açıldığını bildiriyor. Toplu konum yüklemesi yukarıda anlatılan GeoJSON biçimini kullanıyor.
• Türk ihracatçılar için. Yasal yükümlülük, ürünü AB pazarına süren işletmecide, yani çoğunlukla AB’deki müşterinizde. Ama konum verisi sizden gelmek zorunda ve müşteriler bunu şimdiden, ilk beyanları vadesi gelmeden istiyor.

Beyanı, ürünü AB pazarına süren ya da AB’den ihraç eden işletmeci verir; Türkiye’den gelen mallarda bu çoğunlukla AB’deki ithalatçıdır. Türk tedarikçi olarak siz onların ihtiyaç duyduğu bilgiyi, her şeyden önce parsellerin konumunu sağlarsınız. Kendi yapınızda işletmeci sayılıp sayılmadığınız hukuk danışmanınızın cevaplayacağı bir sorudur.

2(28). maddeye göre dört hektardan büyük parseller sığır hariç poligon olarak verilmelidir. Dört hektar ve altındaki parseller altı ondalıklı tek bir noktayla verilebilir. Area değeri olmayan bir noktayı sistem 4 hektar sayar.

Evet. İkisi de çalışma örneğindeki P02 ve P03’te olduğu gibi WGS 84 ondalık dereceye çevrilir. UTM için dilim ve datum bilgisi gerekir; datum bilinmiyorsa bunu açık soru olarak yazarım, çünkü örnekte WGS 84 ile ED50 arasındaki fark 191,6 m çıktı.

Hayır. Dosya yalnızca parsellerin nerede olduğunu söyler. 31 Aralık 2020’den sonra orman kaybı olup olmadığı ve üretimin yasal olup olmadığı, uydu verisi, belgeler ve hukuki destekle yapılan özen yükümlülüğü ve risk değerlendirmesinin parçasıdır.

Hayır. Özen yükümlülüğü beyanını işletmeci ya da yetkili temsilcisi verir. Ben dosyayı ve raporu teslim ediyorum; yüklemeyi siz ya da müşteriniz yaparsınız. Yüklemeyi önce TRACES’in test (acceptance) ortamında deneyebilirsiniz.

Hayır. Doğrulayıcım Komisyon’un yayımladığı kuralları, raporda adı geçen sürümüyle uygular. AB sistemi ek kontroller uygulayabilir ya da kurallarını değiştirebilir. Rapor tam olarak neyin kontrol edildiğini gösterir.

Sığırda 2(28). maddedeki dört hektar poligon kuralı uygulanmaz; altı ondalıklı noktalar yeterlidir. Deri ayrı bir konu: Komisyon Temmuz 2026’da sığır derisi, post ve derinin ürün kapsamından çıkarıldığını duyurdu. Ürünlerinizin hâlâ kapsamda olup olmadığını gümrük müşavirinize sorun.

• Erişilebilir PDF hazırlama (PDF/UA)
• GS1 Digital Link karekod
• ZUGFeRD ve XRechnung e-fatura
• Erişilebilir EPUB
• Erişilebilir Word ve PowerPoint
• Alt metin ve görsel betimleme
• C2PA içerik kimlik bilgileri

Tek bir liste — yüklenmeyen ya da AB’deki müşterinize göndermek üzere olduğunuz. Karşılığında neyin yanlış olduğunu ve neyi yalnızca tedarikçinizin cevaplayabileceğini açıkça yazan bir değerlendirme alırsınız.

Ali Karabüyük · Tekirdağ, Türkiye · dünyanın her yerindeki müşterilerle uzaktan çalışıyor · 2004’ten beri belge ve görsel üretimi, 2008’den beri profesyonel olarak.