İthalat Toplam Maliyet Takibi Tablosu
Bu tablo navlunu, gümrük vergisini, ordino ve tahliye masraflarını, sigortayı, kur farkını ve bağlanan parayı her sevkiyatın üzerine dağıtır; böylece ithal malın depoya girene kadar gerçekte kaça mal olduğunu görürsünüz.
Herkes tedarikçi faturası üzerinden fiyat verir, çünkü mal ile birlikte gelen tek rakam odur. Navlun bir ay sonra gelir, gümrük bir hafta sonra, ordino başka bir faturada, kur da bu arada canının istediğini yapar — gerçek maliyet belli olduğunda fiyat çoktan verilmiştir.
İçinde ne var
- Sevkiyatlar — 40 satır, her parti için bir tane.
- Kalemler — 400 satır, her sevkiyattaki her ürün için bir satır.
- Sevkiyata göre — hangi partinin fatura üzerine gerçekte ne eklediği.
- Para nereye gidiyor — bütün ek maliyetler tek listede; hiç fatura olarak gelmeyen ikisi dâhil.
- Özet — tüm yıl tek ekranda.
- Buradan başlayın ve Ayarlar: üç sayı ve bir karar — ek maliyetler tutara göre mi, ağırlığa göre mi dağıtılsın.
Kimin için
Yurt dışından alım yapan ithalatçılar, toptancılar, perakendeciler ve üreticiler için; konteyner, palet, hava kargo, kurye gönderisi ya da komşu ülkeden gelen bir kamyon fark etmez. Alımı kendi paranızla yapıyorsanız kuru 1 yazarsınız, kur satırı sıfırlanır ve geri kalan her şey aynı çalışır. Tablo gümrük beyannamesi düzenlemez, GTİP kodlarınızı da bilmez; ödediğiniz vergiyi alıp onu doğuran sevkiyatın üzerine yazar.
Dosyanın içindeki işlenmiş örnek
İşlenmiş yılda 14 sevkiyat var. Tedarikçi faturaları toplam $310,858, üzerine binen her şey ise $103,091 — yani faturanın üzerine %33,2 ekleniyor. Gerçek maliyet $413,949‘a çıkıyor ve herkesin %70,7 sandığı marj %62,8‘e iniyor.
Ortalamadan çok, partiler arasındaki fark önemli: en ucuz sevkiyat fatura üzerine %10,4, en pahalısı %38,0 eklemiş; arada 27,5 puan var ve bu puanların hiçbiri teklifte görünmüyor. Ek maliyetlerin ikisi zaten hiç fatura olarak gelmiyor — kurun oynaması $14,863, yani üzerine binen her şeyin %14,4‘ü; bağlanan para ise ayrıca $4,314.
Nasıl çalışır
Microsoft Excel 2016 ve üzeri (Windows/Mac), Google Sheets ve LibreOffice ile uyumlu. Makro yok, eklenti yok, üyelik yok, kurulum yok.
İndirdiğinizde iki dosya gelir: biri yukarıdaki örnek doldurulmuş halde — her sütunun ne beklediğini görürsünüz — diğeri aynı dosyanın bomboş hali. Yanında sade dille yazılmış bir PDF kılavuz. WhatsApp’tan sipariş ver — $9
Siparişler WhatsApp üzerinden alınıyor: yazın, ödeme bilgilerini ileteyim; ödeme onaylanınca dosyaları hemen göndereyim.
Dosyanın içi
Sık sorulan sorular
İthal malın gerçek maliyetini (landed cost) nasıl hesaplarım?
Her sevkiyatın navlunu, gümrük vergisi, gümrükleme, liman masrafları, sigortası, kur farkı ve bağlanan parasını o masrafı doğuran sevkiyata yazıyorsunuz; dosya bunları sevkiyattaki ürünlere dağıtıyor. Örnek yılda tedarikçi faturaları 310.858 dolar, üzerine binen ek maliyet 103.091 dolar — yani %33,2 ek yük; malın gerçek maliyeti 413.949 dolar oluyor ve marj sanılan %70,7'den %62,8'e iniyor. En ucuz sevkiyat %10,4 ek yükle, en pahalısı %38,0 ile gelmiş: aradaki 27,5 puanın hiçbiri teklif kâğıdında görünmüyor.
Sadece konteyner için mi?
Hayır — palet, hava kargo, kurye gönderileri veya komşu ülkeden gelen bir kamyonet için de çalışır: üzerine masraf binen her sevkiyat. Yedi bağlantılı sekmede 40 sevkiyat ve 400 ürün satırı tutuyor. Aynı fiyatı veren iki tedarikçinin malı rafınıza tamamen farklı maliyetlerle gelebilir — dokuz gün yolda, gümrük vergisiz, %6 navlun ve 49 dolar bağlı para; buna karşılık kırk dört gün, %19 navlun, %11 vergi ve 319 dolar bağlı para.
Masraf aylar sonra gelirse ne olacak, ya da kendi para birimimle alıyorsam?
Geç gelen masrafı, ortaya çıktığı aya değil, ait olduğu sevkiyata yazın — bir sevkiyatın gerçek rakamına ulaşmanın tek yolu budur. Kendi para biriminizle alıyorsanız kuru 1 yapın, kur satırı sıfırlanır; navlun, vergi, gümrükleme ve bağlanan para aynen çalışmaya devam eder. Örnek yılda ürünler 1,24 kuruna göre fiyatlanmış, yıl boyunca hiçbir sevkiyat o kurdan alınmamış ve aradaki fark, kimsenin fatura etmediği 14.863 dolara mal olmuş.
Google Sheets'te çalışır mı, yoksa Excel şart mı?
İkisinde de çalışır — dosya .xlsx olarak kurulu, Windows veya Mac'te Excel 2016 ve üzeriyle açılıyor, Google Sheets'e Dosya > İçe Aktar > Yükle ile giriyor. LibreOffice de açar. Makro yok, eklenti yok, üyelik yok, kurulum yok, abonelik yok: dosyayı indiriyorsunuz ve sizin oluyor. Vereceğiniz tek karar Setup sekmesindeki tek kelime: sevkiyat masrafları değere göre mi, ağırlığa göre mi dağıtılsın.
Gümrük işlemlerini yapıyor mu?
Hayır — hiçbir beyanname vermez ve GTİP kodlarınızı bilmez; size kesilen vergiyi alıp onu doğuran sevkiyatın üzerine yazar. Bu bir gümrük, tarife veya GTİP aracı değil; stok, satınalma veya depo sistemi değil; kur riski yönetim aracı da değil. Hiçbir şey senkronize olmuyor, hiçbir yere giriş yapmıyor; sizden şifre, muhasebe erişimi veya nakliyeci portalı istemiyorum.
Kurumunuza özel çözüm
Bu tablo, tek bir yabancı para biriminde alınan ve parti parti gümrüklenen malları varsayıyor. Sizinki farklı işliyorsa — aynı sevkiyatta üç ayrı döviz varsa, mal antrepoya girip vergisi sonradan partiler hâlinde ödeniyorsa, ya da lojistik firması size sevkiyat başına değil aylık toplu fatura kesiyorsa — aynı toplam maliyet dağıtımını sizin ithalat düzeninize göre kurabilirim.
Diğer tüm tablolar Excel ve Google Sheets Şablonları sayfasında.