Döviz Kuru ve Kâr Marjı Takibi Tablosu
Fiyatı verdiğiniz gün ile paranın hesabınıza geçtiği gün arasında marjınızın ne kadarının kura, bankaya ve bekleme süresine gittiği.
Bir işin fiyatı verildiği gün ile paranın geldiği gün arasında kur değişir. Kimse buna imza atmaz, hiçbir yerde satır olarak görünmez ve doğrudan verdiğiniz marjdan çıkar. Yıl sonunda muhasebe size “kur farkı” diye tek bir rakam gösterir; o rakam doğrudur ve hiçbir işe yaramaz, çünkü paranın piyasaya mı, bankanın makasına mı, yoksa doksan üç günde ödeyen müşteriye mi gittiğini söyleyemez.
İçinde ne var
- Her fatura iki kurla tutulur: fiyatı verdiğiniz günün kuru ve paranın geldiği günün kuru; fark satırda görünür
- Banka masrafları kurdan ayrı tutulur; para birimi başına tek oran Kurulum’da, her çevrimde uygulanır
- “Ne kadar beklediniz”: kur farkının, fiyat ile tahsilat arasındaki gün sayısına göre dağılımı
- Müşteri bazında: yavaş ödeyen bir müşterinin, daha hiç iskonto yapılmadan kaç puan marj götürdüğü
- Fiyat listeniz: kendi paranızdan 10.000 birimin, listenizdeki sabit kurla ve bugünkü kurla ne ettiği
- Tahsilat tarihini boş bırakın: açık fatura bugünkü kurla çevrilir ve açık pozisyon olarak gösterilir — 1.000 satır, sekiz bağlı sekme
Kimin için
Bir para biriminde fiyat verip başka bir para biriminde tahsil eden herkes: ihracatçılar, ithalatçılar, yurt dışına fatura kesen ajanslar ve imalatçılar. Alışta da satışta da aynı şekilde çalışır; yılda birkaç döviz faturanız varsa da ilk satırdan itibaren iş görür.
Dosyanın içindeki işlenmiş örnek
Dosyadaki on sekiz aylık örnekte 420 fatura $2,263,576 olarak fiyatlandı ve beklenen marj %39,1‘di. Kur $27,673, banka $32,414 aldı; ikisi birlikte $60,087 ve marjdan 1,7 puan götürdü — geriye %37,4 kaldı.
Bekleme süresine göre sıralandığında kur farkı, 30 gün içinde ödenen faturalarda %0,5, 120 günü aşanlarda %2,7. Her şey en hızlı grup kadar çabuk tahsil edilseydi kur yine $11,230 tutacaktı; yani $16,443‘ünün piyasayla hiçbir ilgisi yoktu. 93 günde ödeyen bir müşteri %2,5 geri verirken, 47 günde ödeyen %0,7 verdi.
Nasıl çalışır
Microsoft Excel 2016 ve üzeri (Windows/Mac), Google Sheets ve LibreOffice ile uyumlu. Makro yok, eklenti yok, üyelik yok, kurulum yok.
İndirdiğinizde iki dosya gelir: biri yukarıdaki örnek doldurulmuş halde — her sütunun ne beklediğini görürsünüz — diğeri aynı dosyanın bomboş hali. Yanında sade dille yazılmış bir PDF kılavuz. WhatsApp’tan sipariş ver — $9
Siparişler WhatsApp üzerinden alınıyor: yazın, ödeme bilgilerini ileteyim; ödeme onaylanınca dosyaları hemen göndereyim.
Dosyanın içi
Sık sorulan sorular
Kur hareketinin kâr marjımdan ne götürdüğünü nasıl hesaplarım?
Her faturayı fiyatı verdiğiniz günün kuruyla, bir de paranın hesabınıza geçtiği günün kuruyla çevirir, bankanın makasını ayrı hesaplarsınız — bunlar üç farklı sorun ve üç farklı çözüm demektir. İşlenmiş on sekiz ayda kur farkı 27.673 dolar, banka masrafları 32.414 dolar; toplam 60.087 dolar. Teklifteki %39,1 marj %37,4’e inmiş, 1,7 puan gitmiş. Bekleme süresine göre sıralandığında maliyet 30 gün altında %0,5, 120 gün üzerinde %2,7.
Biz dövizle satıyoruz değil, alıyoruz — hem yılda sadece birkaç döviz faturamız var.
Alımda da aynı şekilde çalışır: önemli olan iki sütun kur farkı ve banka masrafıdır, ikisi de alımda birebir aynı davranır. Birkaç fatura da sorun değil — her şey ilk satırdan itibaren çalışır, sadece How Long You Waited sekmesindeki bantlar seyrekleşir. Yalnızca kendi para biriminizle satıyorsanız bu dosyanın size söyleyeceği bir şey yok; bunu bilmek de değerli, çünkü riskin tamamını müşterinize yıkmışsınız demektir.
Canlı kur çekiyor mu, kurları nereden bulacağım?
Hayır, bilerek canlı kur çekmiyor — fiilen geçerli olan iki kuru siz yazarsınız ve ikisi de zaten elinizde: biri teklifin üzerinde, diğeri banka ekstresinde. Canlı veri size bugünün rakamını söyler, ki işe yaramayan tek rakam odur. Fatura hâlâ açıkken tahsilat tarihini ve kurunu boş bırakın; dosya bugünün kuruyla çevirir, günleri saymaya devam eder ve o tutarı henüz kimsenin sabitlemediği bir kurda açık pozisyon olarak gösterir.
Google Sheets’te çalışır mı, kur için eklenti gerekiyor mu?
Evet — dosya .xlsx olarak kurulu. Windows veya Mac’te Excel 2016 ve üzerinde açılır, Google Sheets’e Dosya → İçe Aktar → Yükle ile alınır, LibreOffice’te de çalışır. Makro yok, eklenti yok, hesap açmanız gerekmiyor, kurulum yok, abonelik yok — dosyayı indirirsiniz ve sizin olur. Dosyada 1.000 fatura satırı, on para birimi ve yirmi dört müşteri yeri var; on sekiz aylık işlenmiş örnek, boş bir kopya ve sade dille yazılmış PDF kılavuz ile gelir.
Bu bir hazine veya hedge programı mı, bankamın adı geçiyor mu?
Hayır — canlı kur beslemesi, hazine sistemi ya da hedge aracı değil; muhasebe veya vergi yazılımı değil, finansal tavsiye değil ve dosyada hiçbir banka, aracı kurum veya platform adı geçmiyor. Zaten hedge yapıyorsanız forward kurunuzu “fiyatladığınız kur” olarak girersiniz, dosya da hedge’in maliyetine değip değmediğini ölçer. Piyasayı değiştirmez; beklemenin, bankanın ve geride kalmış fiyat listenizin maliyetini söyler — işlenmiş örnekte en kötü para birimi %23,4 geride kalmış.
Kurumunuza özel çözüm
Bu dosya yurt dışına fatura kestiğinizi ve para geldiğinde bozdurduğunuzu varsayıyor. Sizinki farklıysa — her siparişe karşılık açılan forward işlemleri, size ödemeden önce kendi kuruyla çeviren bir pazaryeri ya da ödeme kuruluşu, kendi şirketleriniz arasında kesilen transfer faturaları ya da üçüncü bir para biriminde oluşan ithalat maliyeti — aynı mantığı sizin işleyişinize göre kurabilirim.
Diğer tüm tablolar Excel ve Google Sheets Şablonları sayfasında.